Verhaal

Eemland is op verschillende manieren verbonden met de moderne kunst. In Amersfoort stond de wieg van één van Nederlands bekendste kunstenaars: Piet Mondriaan. En Armando groeide op in Amersfoort, vlak bij Kamp Amersfoort. Zijn werk is doortrokken van herinneringen aan deze plek. Andere kunstenaars vonden in Eemland de rust die nodig was om hun creativiteit tot bloei te brengen.

In de negentiende en twintigste eeuw waren er diverse belangrijke kunststromingen, die ook in Eemland vertegenwoordigers hadden. Zo is een van de voormannen van de stroming De Stijl, Piet Mondriaan, in 1872 in Amersfoort geboren. Hij is er nooit als kunstenaar werkzaam geweest, want zijn ouders verhuisden naar Winterswijk toen Piet acht jaar oud was. In Amersfoort bevindt zich wel het Mondriaanhuis, het geboortehuis van Mondriaan. Hier wordt vroeg figuratief werk van hem getoond alsmede een collectie geometrisch-abstracte kunst.

Tachtigers

In Eemland waren enkele regionaal bekende twintigste-eeuwse kunstenaars actief. Toen Mondriaan verhuisde, was in de literatuur de stroming der Tachtigers populair. Een belangrijke vertegenwoordiger van die stroming was Jac. van Looy. Deze verruilde het bohémienbestaan in Amsterdam in 1894 voor een rustiger leven in Soest. Een jaar daarvoor had de beruchte criticus en letterkundige Lodewijk van Deyssel zich ook al in deze omgeving, in Baarn, gevestigd.

Armando en anderen

Eemland trok meer kunstenaars. In de omgeving van Baarn en Soest vestigden zich diverse schilders. Een van hen was de Duitse expressionistische schilderes Else Lohmann, die hier in 1934 kwam wonen. Ze maakte deel uit van een groepje kunstenaars. Een bekende na-oorlogse Nederlandse kunstenaar is Armando (geboren in Amsterdam, 1929). Hij groeide tijdens de Tweede Wereldoorlog op in de buurt van Kamp Amersfoort. Dit maakte diepe indruk op hem. Zijn werk heeft als basis zijn persoonlijke ervaring van de Tweede Wereldoorlog in Amersfoort. Hij is onder andere de maker van de Ladder, het beroemde beeld nabij het kamp. Naast beeldend kunstenaar is hij schrijver, film- en documentairemaker en violist. Zo zijn er nog meer Eemlandse kunstenaars te noemen, zoals de schilders Engelbert l'Hoëst en Johan Traarbach, die lang in de omgeving van Amersfoort hebben gewoond, en de Eemnessers Willem Noordijk en Piet Klaasse.

Deze informatie is afkomstig van Utrechtse Canons. Hier kun je nog veel meer hoogtepunten uit het verleden van regio’s en plaatsen in de provincie vinden.

Aanvullende literatuur

- Ernst van Alphen/Armando, Armando: Formen der Erinnerung, Amersfoort Leusden 1993.
- Marjon Antonisse, Toon Tieland, Johan Traarbach, Marie Jacqueline Boormans, Amersfoort 1992.
- Historische Kring Eemnes, Historische Canon van Eemnes, Eemnes 2011.
- W.P. de Kam, 'Herman Isings (1884-1977): historieschilder', in: Utrechtse biografieën. Het Eemland 1: levensbeschrijvingen van bekende en onbekende Eemlanders (1998), p. 108-112.
- Onno Maurer, Twee Amersfoortse expressionisten: Joop Traarbach en Engelbert l'Hoëst, in: De Kroniek: nieuwsbrief historisch Amersfoort, 8 (2006), nr. 1, p. 2-3.
- Jan A. Niemeijer, J.H. Isings historieschilder en illustrator, Kampen, 2000
- Stichting Tussen Vecht en Eem, Historische canon tussen Vecht & Eem, Naarden 2009.
- Miriam Windhausen, 'Armando: schoonheid is niet pluis', in: Vitrine: museumtijdschrift Openbaar Kunstbezit, 19 (2006), nr. 2, p. 50-53.

meer
meer