Terug naar Zoekresultaten

Bekijken

De klok is een vroeg type tafelklok met een double basket top. De rechthoekige klokkast rust op vier platte vergulde pootjes. De boven- en onderkant van de kast zijn afgezet met een bredere geprofileerde lijst. De voorzijde van de kast is een deur met het scharnier aan de rechterkant en een sleutelgat aan de linkerkant in het beslag. De deur bestaat uit een rechthoekige glasplaat met afgeplatte ronde toog, gevat in een houten lijst. De flauwe toogvorm van de wijzerplaat is heel bijzonder. In deze periode is de wijzerplaat vrijwel altijd vierkant of rechthoekig. Pas enkele tientallen jaren later komt het getoogde model in zwang, zij het in de vorm van een halve cirkel en niet, zoals bij deze klok, in afgeplatte vorm. Bijzonder is ook dat de kast een voor- en achterdeur bezit. In de hoeken boven de toog zitten opengewerkte vergulde decoraties met bladranken. De houten lijst is links, rechts en onder het glas versierd met opengewerkt verguld beslag. Links en rechts zijn deze verticale decoraties opgebouwd uit vaaskandelabers tussen ranken. Het horizontale deel aan de onderkant bestaat uit ranken en C-voluten. De zijkanten van de kast bevatten ieder twee opengewerkte vergulde panelen met rood linnen erachter. In de rechterzijkant zitten twee gaten waaruit touwtjes komen. Het onderste touwtje is voor slagherhaling. Het touwtje daarboven is verbonden aan een rad op de achterplatine. De achterkant van de kast heeft een deur met glas waardoor het uurwerk zichtbaar is. De achterplatine is decoratief gegraveerd met een symmetrisch bloemmotief en kraanvogels. Op de bovenste lijst van de uurwerkkast zijn op de hoeken vergulde vazen aangebracht. De grootste aandacht gaat uit naar de opengewerkte vergulde double basket top.Met dit woord wordt een bepaald type van het bovenste deel van de kast van een tafelklok aangeduid: in dit geval een opengewerkte bekroning met dubbele opbouw. Aan de voorzijde is een medaillon geplaatst met het gevecht van St. Joris en de draak, erboven een medaillon met een gehelmde mannenkop. In de zijkanten van dit topstuk zijn medaillons verwerkt van vrouwenportretten en vrouwenbustes. De decoratie bestaat verder uit ranken en putti. Het topstuk wordt bekroond door een handvat, dat uit halffiguren en een gegolfd tussenstuk is samengesteld. De wijzerplaat is bovenaan decoratief gegraveerd met symmetrische bladvoluten met in het midden de inscriptie ROB. PLAYER LONDON. Om de plaat heen bevindt zich een gegraveerd biesje. In de vier hoeken is verguld beslag in de vorm van serafijnen geplaatst. Binnen de cijferring is de achtergrond gematteerd, en gegraveerd met een moor en een wapenschild in rococovormen. Deze decoratie is zowel wat vormentaal als wat uitvoering betreft afwijkend van de gegraveerde inscriptie, die bij barokke voorbeelden aansluit. Het zou kunnen dat het gematteerde en gegraveerde deel binnen de cijferring later is aangebracht, en er oorspronkelijk een fluwelen fond onder de cijferring was geplaatst. Onder de moor aan de bovenkant bevindt zich een boogvormige uitsnede met daarachter een schijnslinger. In het wapenschild zit een vierkante uitsnede voor de dagaanduiding. De cijferring heeft een urenaanduiding in Romeinse cijfers, en minuten in Arabische cijfers, oplopend met vijf. Het schoppenteken tussen de urencijfers is sober van aard wat aansluit bij het feit dat deze klok in Engeland en rond 1700 is vervaardigd, evenals het feit dat de minutencijfers 20, 25, 30, 35, en 40 op de kop zijn gegraveerd. Achter de wijzers is een wekkerring geplaatst. Aangezien dit een typisch Hollands verschijnsel is, kan het wekkerwerk later toegevoegd zijn, of is de klok voor de Nederlandse markt vervaardigd. Boven de grote cijferring zijn twee kleinere ringen geplaatst. De linkerring is gegraveerd met de teksten 'strike' en 'not strike'. Door het verzetten van het wijzertje binnen deze ring kan het slaand werk wel of niet gaan. De rechterring met maandaanduiding met bijpassende tekens van de dierenriem is zeldzaam. Bij de eerder genoemde rechthoekige wijzerplaten is deze ring gereserveerd voor de regulatie van de slingerlengte. Het werk geeft aan: minuten, uren, wektijd, datum achter venster, maand met sterrenteken wijzer, strike/not strike, schijnslinger. Het werk slaat hele uren voluit op de grote bel, en halve uren voluit op de kleine bel. Het is voorzien van een horizontale spillegang met vaste slinger en mesophanging, en zaagslagwerk. De gangduur bedraagt ruim een week. Uit de kast steekt een koordje, misschien bedoeld voor het repetitiewerk, maar waarschijnlijk voor strike at will (slagherhaling). De uurwerkkast is van eikenhout en gefineerd met ebbenhout. De ornamenten zijn van gedreven messing met goudkleur gelakt. De wijzerplaat is van verguld koper, de cijferring is van messing. Achter de ornamenten zit rode zijde.

meer