Collecties

Attische, zwartfigurige drinkschaal. Deze drinkbeker is één van de vele die in Griekenland gemaakt en beschilderd zijn. De drinkbeker (ook wel kylix genoemd) was één van de meest voorkomende aardewerken objecten die beschilderd werden. Deze kylix werd niet als een gewoon theekopje dagelijks met het eten gebruikt, maar was speciaal voor feestelijke gelegenheden. Denk hierbij aan een symposium, waarbij mannen samen wijn dronken en over belangrijke onderwerpen, bijvoorbeeld filosofie of poëzie, discussieerden. Omdat men met zo’n samenkomst natuurlijk graag wilde laten zien dat zij mooi servies hadden, zijn deze drinkbekers beschilderd. Op deze drinkbeker vallen gelijk de grote palmetten aan de buitenkant van de afbeelding op. Palmetten zijn klassieke Griekse decoraties die in de schilderkunst, maar ook in de beeldhouwkunst vaak gebruikt werden. De twee figuren die tussen de twee palmetten staan zijn een satyr (of sater) en een maenade. Beide zijn figuren die vaak voorkomen in de mythologie rondom de god van de wijn Dionysus. Satyrs zijn de trouwe volgelingen van Dionysus, te herkennen aan hun staart, die hielden van muziek, wijn en het achternazitten van vrouwen. Dit is ook wat we hier op deze drinkbeker zien. De vrouw die hier achterna gezeten wordt is een maenade, de vrouwelijke volgelingen van de god van de wijn. Deze vrouwen waren in een soort roes van de wijn en zwierven door het bos al zingend en feestend. Zij representeren hiermee de eigenlijke kern van Dionysus, want hij was niet zo zeer de god van de wijn zelf, maar van de bevrijdende roes die de wijn je gaf en waarmee je voor korte tijd los kwam van de sleur en structuur van het dagelijks leven (precies wat de vrouwen doen dus, voor een korte periode van hun leven door het bos zwerven en later weer gewoon terugkeren naar hun vroegere leven). De vrouw in het midden van de drinkbeker is waarschijnlijk ook een maenade. Ook zij lijkt te vluchten, wat maakt dat zij goed aansluit bij de scene op de buitenkant van de drinkbeker. En waar kunnen al deze elementen nu beter samenkomen dan op een drinkbeker waaruit wijn werd gedronken?

  • Deelcollectie archeologie geesteswetenschappen
  • Plaats Athene, Griekenland
  • Soort / type drinkschaal
  • Objectnummer ARCH-222

Interessante collectiestukken

gem, intaglio, ringsteen
gem, intaglio, ringsteen